Wang Wei

Erthygl am y bardd enwog yw hon. Gweler hefyd Wang Wei (gwahaniaethu).

Bardd, arlunydd, cerddor a gwladweinydd o Tsieina yng nghyfnod Brenhinllin Tang a elwir weithiau "y Bwdha-Fardd" oedd Wang Wei (Tsieineeg 王維 Wáng Wéi) (701 – 761).

Ei fywyd

O dras uchelwrol, basiodd ei arholiadau ar gyfer y Gwasanaeth Sifil Ymherodrol yn 721 a chafodd yrfa lwyddiannus gan ymddyrchafu i fod yn Ganghellor yn 758. Yn ystod Gwrthyfel An Lushan osgodd gwrdd ag asiantau'r gwrthryfelwyr trwy esgus ei fod yn fyddar. Treuliodd ddeng mlynedd yn astudio dan y meistr Chán Daoguang. Ar ôl marwolaeth ei wraig yn 730, sefydlodd fynachlog ar ran o'i ystad ac aeth yno i ymddeol.

Fe'i cofir yn bennaf am ei gerddi sy'n darlunio golygfeydd tawel o ddyfroedd a niwl heb lawer o le ynddynt i bobl, fel yn achos llawer o baentiadau'r cyfnod.

Does dim un o'i baentiadau gwreiddiol wedi goroesi, ond ceir copïau a briodolir iddo, yn enwedig paetniadau tirwedd traddodiadol. Cafodd ddylanwad ar Ysgol Ddeheuol paentiadau tirwedd Tsieina, a nodweddir gan strociau brwsh cryf a golchiadau inc ysgafn.

Enghraifft o'i ganu

Mae'r gerdd fer 'Yn Nyfnderoedd y Mynydd Anial' yn un o ddwy o gerddi Wang Wei a gyfieithwyd i'r Gymraeg gan Cedric Maby:

Yn nyfnderoedd y mynydd anial,

Byth ni ddynesa neb,

Ond unwaith yn y pedwar amser,

Fel llef o hirbell,

Bydd pelydrau trwy'r goedwig gethin

A thywynnu eto ar y cysgodog fwsogl.^[1]

Gweler hefyd

• Rhestr llenorion Tsieineeg

Cyfeiriadau

Llyfryddiaeth

Ceir dwy o gerddi Wei Wan wedi'u cyfieithu i'r Gymraeg yn y gyfrol:

• Cecil Maby, Y Cocatŵ Coch: Blodeugerdd o gerddi byrion o'r Tseinaeg (Gwasg Prifysgol Cymru, ar ran yr Academi Gymreig, 1987)

Ceir sawl cyfieithiad Saesneg, yn cynnwys

• Wang Wei: Poems, gol. G. W. Robinson (Harmondsworth: Penguin Books, 1973).